A

KREDİ TAMAMLAMA

Bir eğitimi başarıyla bitirmek için eksik olan ders sayısı ve saatinin tamamlanması.

  • KREDİ TAMAMLAMA
    • Mustafa OTRAR
    • Web Sitesi: Türk Maarif Ansiklopedisi
    • Son Güncellenme Tarihi: 18.12.2022
    • Erişim Tarihi: 21.04.2026
    • Web Adresi: https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/kredi-tamamlama
    • ISBN ve DOI Numarası:
    • Bu metni kaynak göstererek kullanabilirsiniz.
    KREDİ TAMAMLAMA
KREDİ TAMAMLAMA

Bir eğitimi başarıyla bitirmek için eksik olan ders sayısı ve saatinin tamamlanması.

  • KREDİ TAMAMLAMA
    • Mustafa OTRAR
    • Web Sitesi: Türk Maarif Ansiklopedisi
    • Son Güncellenme Tarihi: 18.12.2022
    • Erişim Tarihi: 21.04.2026
    • Web Adresi: https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/kredi-tamamlama
    • ISBN ve DOI Numarası:
    • Bu metni kaynak göstererek kullanabilirsiniz.
    KREDİ TAMAMLAMA

Eğitim öğretim programlarında öğrencilerin kazanmalarının arttırılmasının amaçlandığı çeşitli ders hedefleri bulunur. Bir programın başarıyla tamamlanması için belli sayıda ve sürede dersin alınması gerekir. Programdaki her ders için haftalık olarak ayrılan zamana ve yoğunluğuna göre belirlenen sayısal değere kredi denir. Öğrenciler genellikle program boyunca aldıkları derslerin tamamından hesaplanan toplam kredi değerine göre mezun edilirler. Bir dersin kredisini hesaplamanın standart bir formülü yoktur. Çoğunlukla ders için ayrılan haftalık süre (haftalık ders saati) kredi sayısını gösterirken dersin hedeflerinin zorluk düzeyi, derslerin diğer dersler arasındaki önemi ve önceliği (ön koşullu dersler gibi), dersin türü (zorunlu-seçmeli) bir dersin kredisini hesaplamada kullanılan diğer kriterlerdir. Laboratuvar, atölye vb. eğitim öğretim uygulamaları da belirli bir kredi değerine sahiptir.

Türkiye'de krediye bağlı biçimde mezun olabilme uygulamaları daha çok yükseköğretimde mevcuttur. Bir programın başarıyla tamamlanabilmesi için gereken toplam kredi üniversiteye, programın içeriğine, öğrenim görülen alanın türüne göre farklılık gösterebilir. Söz gelimi Türkiye'de Eğitim fakültelerinden mezun olabilmek için 140-160 arası AKTS (Avrupa Kredi Transfer ve Birikim Sistemi) kredisi, açık öğretim lisesinden mezun olabilmek için 170 kredi, türlerine göre değişmekle birlikte bir liseden mezun olabilmek için de genellikle 240 kredi almak gereklidir. Alınan kredilerin toplamı mezuniyet derecesinin belirlenmesi, programlar arasında ya da kurumlar arasındaki geçişlerde, dikey geçişlerde ve programlar arası karşılaştırmalarda bir değerlendirme ölçütü olarak kullanılabilmektedir.

Temel eğitim ve ortaöğretim düzeyinde ise programın tamamlanması kredi tamamlama olarak değil sınıf geçme şeklinde gerçekleşmiştir. Ancak kredili sistemin ortaöğretimde de kullanılması pek çok defa gündeme gelmiş, VIII. Millî Eğitim Şûrası'nda (1970) önerilmiş, IX. Millî Eğitim Şûrası'nda (1974) sistemin denenmesine ve XII. Millî Eğitim Şûrası'nda (1988) uygulanmasına karar verilmiştir (bk. Millî Eğitim Şûraları). Böylelikle 1991-1992 eğitim öğretim yılında ortaöğretim kademesiyle sınırlı olacak şekilde sistem uygulanmaya başlanmıştır. Ancak uygulama uzun sürmemiş 1996-1997 eğitim öğretim yılı sonundaki mezuniyetten sonra çeşitli sebeplerle tekrar yürürlükten kaldırılmıştır. Son öğrenciler içerisinde mezun olabilmeleri için; yeterli kredisi olmayan öğrenciler için de ayrıca yoğunlaştırılmış kredi tamamlama programları oluşturulmuştur. Günümüzde açık öğretim liseleri ile üst öğrenim kurumu olarak yükseköğrenim kurumlarında kredili sistem uygulanmakta olup özellikle yükseköğrenimde Bologna sistemi çerçevesinde AKTS uygulanmaktadır. Türkiye'deki üniversiteler kendi kredi ve not verme sistemlerini AKTS prensiplerine uyumlu hale getirmektedirler. Böylelikle küreselleşme ile milletlerarası ağların oluşmasının kolaylaşması desteklenmektedir. Özellikle uluslararası öğrenci ve akademisyen değişimleri, programların denklikleri konusunda ortak kredi sistemine azami uyum önem taşımaktadır.

Kredi sayısının mezuniyet için ön şart olarak konumlanması beraberinde öğrenciler için bazı kolaylıklar da getirir. Mesela bazı üniversiteler öğrencilerin üst sınıf düzeylerinden ders almalarına imkân sağlar. Bu şekilde öğrencinin daha erken mezuniyet kredisini tamamlama ve erken mezun olmalarının yolu açılır. Kredi tamamlama programları, çeşitli sebeplerle eğitimlerine ara veren öğrenciler için eğitimlerini tamamlayabilmelerine de fırsat vermiştir. Özellikle uzaktan eğitim imkânlarının da artmasıyla eğitimlerini yarıda bırakanlar için kredilerini tamamlayarak mezun olabilme imkânı oluşmuştur. Öte yandan programların sürelerinde meydana gelen değişimlere bağlı olarak özlük hakları da değişebildiğinden kredi tamamlayarak bu haklara ulaşmanın yolu açılmıştır.

Türkiye'de kredi tamamlayarak bir üst eğitimi bitirmeye yönelik uygulamalar sağladığı kolaylıklar sebebiyle uzaktan eğitim uygulamaları marifetiyle sunulmaktadır. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi lisans tamamlama programları bunun belki de en eski ve kapsamlı örneklerini sunar. Özgün uygulamalardan bir diğeri İlahiyat Lisans Tamamlama Programı'dır (İLİTAM). 11 Mart 2005 tarihinde Yükseköğretim Kurulu'nun aldığı kararla İLİTAM programı ilk uygulaması Ankara Üniversitesi'nde uzaktan eğitim merkezine (ANKUZEM) bağlı şekilde başlatılmıştır. Bu programla İlahiyat ön lisans mezunları iki yılda 120 AKTS almakta ve İlahiyat Fakültesi düzeyinde eğitimlerini tamamlamaktadırlar. Öğretmen yetiştirme politikalarına bağlı olarak Millî Eğitim Bakanlığı'nca gerçekleştirilen uygulamalar da olmuştur. Öğretmen Okulları Genel Müdürlüğü'nün organize ettiği Yaygın Yükseköğretim Kurulu (YAYKUR), İlköğretim Genel Müdürlüğü ve Özlük İşleri Genel Müdürlüğü'nün de içinde yer aldığı "Orta Öğrenimli İlkokul Öğretmenleri Yüksek Öğrenime Kavuşturma Projesi" ile iki yıllık eğitim enstitüsü tamamlama programlarıyla 15000 öğretmenin eğitimi yükseltilmiştir. Üniversitelerin dışında özellikle ortaokul ve lise programları için gerçekleştirilen uygulamalar da mevcuttur. 1975 yılında kurulan YAYKUR başlangıçta yükseköğretime giremeyen lise ve dengi okul mezunlarına yükseköğretimde okuma imkânı sunmak amacıyla kurulmuş olsa da sadece yükseköğretim düzeyine hitap etmemiş en az ilkokul mezunlarının kaydolabildiği meslekî ve teknik eğitim kapsamındaki yaygın eğitim kurslarını da yürütmüştür.

Günümüzde ortaokul ve lise düzeyinde kredi tamamlamaya bağlı mezuniyet uygulamaları Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak icra edilmektedir. Özellikle öncelikli öğrenciler ve dezavantajlı bireyler için genel müdürlüğe bağlı programlar çeşitli imkânlar sunmaktadır. Mesela açık öğretim lisesi kredinin tamamlanması ve diğer şartları taşımak kaydıyla iki buçuk yılda; açık öğretim ortaokulu da beşinci sınıftan başlayan bir öğrenci tarafından en erken yaklaşık bir buçuk yılda tamamlanabilmektedir. Yurt dışındaki vatandaşlarımızın çocukları için Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü'ne bağlı Açık Öğretim Lisesi Batı Avrupa ve Ortadoğu Programı gibi alternatif programlar da bulunmaktadır.

Kaynakça

Bayraktutan, Talat Alp. İlahiyat Lisans Tamamlama (İLİTAM) Programına İlişkin Öğrenci Görüşleri (Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Örneği). YLT, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Örneği, 2021.

Kaya, Zeki. “Türkiye’deki İlk Uzaktan Eğitim Uygulamaları”. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi. 8/4 (2019), s. 48-68.

MEB. Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Ortaokulu Yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=4808&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5 (Erişim tarihi: 05.07.2024).

MEB. Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Lisesi Yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=9689&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5 (Erişim tarihi: 05.07.2024).

Kaynak: https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/kredi-tamamlama

Görüş, öneri ve yorumlarınız için tıklayınız.

Bilgi paylaştıkça çoğalır. Okuduğunuz için teşekkür ederiz.

KREDİ TAMAMLAMA

Bir eğitimi başarıyla bitirmek için eksik olan ders sayısı ve saatinin tamamlanması.

Önizleme