Eğitim dergisi.
Eğitim dergisi.
Ocak 1955'te yayın hayatına başlamış, yirmi beş yıl kesintisiz bir şekilde yayın hayatına devam etmiştir. Büyük ölçüde kurucusu ve önde gelen yazarı eğitimci-bürokrat Hıfzırrahman Raşit Öymen ile anılan bir dergidir. Eğitimci kişiliği kadar tek parti dönemi milletvekilliği görevi, siyasetçi ve yazar kişiliği ile de dikkat çeken Öymen, emekli olduktan sonra eğitimle ilgili çalışmalara daha çok yoğunlaşmış ve eğitim hayatına katkılar yapmak için bir dergi yayımlamaya karar vermiştir. İlk başlarda derginin malî kaynaklarını kendi imkânlarıyla karşılamıştır.
Eğitim Hareketleri Ankara'da Yeni Matbaa'da basılmıştır. Yazışma adresi Ankara Bahçelievler'de bulunan bir evdir. 1980 yılına kadar 286 sayı (yirmi üç cilt) yayımlanan dergide 3153 yazı yer almıştır. Tirajı hakkında kesin bilgi olmamakla birlikte, yayın süresince toplam 350.000 kadar basıldığı belirtilmektedir. Dergide, yurt içindeki eğitim gelişmeleri yanında yurt dışıyla da ilgilenilmiş, telif ve tercüme yazılara yer verilmiştir. Yurt içi ve yurt dışında yapılan bilimsel eğitim toplantıları, konuyla ilgili duyurular, raporlar, yorumlar sıklıkla yer almıştır. Güncel eğitim haberlerini vermek ve yorumlarını yapmak öncelikli amacı olmuş ayrıca eğitimdeki yeni gelişmeler bilimsel olarak kamuoyuna sunulmuştur. Dergi okul ve aile iş birliğini sağlamanın önemine de amaçlar bahsinde değinmiştir.
Etki alanını genişletmek için Millî Eğitim Bakanlığı resmî yazı ile ilgililere derginin tanıtımını yapmış, ilk, orta ve teknik öğretmen öğrencileriyle öğretmen yetiştiren müesseselerin öğrencilerine tavsiye edilmesi uygun görmüştür.
Eğitim Hareketleri'nin odak noktası eğitim olduğu için eğitimle ilgili diğer alanlara dair yazı ve yorumlara da yer verilmiştir. Özellikle eğitim sosyolojisi ve eğitim psikolojisinin konusuna girecek yazıların çokluğu dikkat çeker. Bunun yanında dergide daha çok öğretmenlerden gelen mektuplara, şiirlere, hikâyelere ve deneme türündeki diğer yazılara da yer ayrılmıştır. Yayın hayatı boyunca yayımlanan yazıların türlerine yönelik şöyle bir tasnif yapılabilir: Eğitim politikası (250), öğretmenlik mesleği (164), okul öncesi eğitim (4), ilköğretim (117), ortaöğretim (35), yükseköğretim (43), özel eğitim (52), halk eğitimi (45), psikolojik danışma ve rehberlik (83), eğitim programları ve öğretim (58), eğitimde ölçme ve değerlendirme (46), eğitim yönetimi (19).
Dergide edebiyatçı, hukukçu, ilahiyatçı ve tarihçilerin yazıları da görülür. Ancak devlet memurlarının ve "makbul yazarların" ön planda olduğunu söylemek mümkündür. Derginin başyazarı Hıfzırrahman Raşit Öymen'in çoğunluğu eğitim, öğretmen, öğrenci vb. konuları muhtevi 223 yazısı yayımlanmıştır. Cevat Dursunoğlu, Faik Reşit Unat, Süleyman Ateş, İ. Agâh Çubukçu, Yavuz Abadan, Hıfzı Topuz, Peyami Safa ve Metin And dikkat çeken yazarlardandır (bk. Faik Reşit Unat). Dergide ayrıca Kadri Yürükoğlu, Hulusi Gölkıyı ve İbrahim Özgentaş, Hıfzırrahman Raşit Öymen, Münir Raşit Öymen ve Kemal Aytaç gibi mütercimlerin tercüme ettiği 175 yazı yayımlanmıştır. Tercüme yazılarda, öğrenme-öğretme süreci, öğretimi değerlendirme, çocuk psikolojisi, yurt dışında görülen eğitim hareketleri gibi konular ele alınmıştır.
En çok imzası olan yazarlar incelendiğinde bu yazarların Talim ve Terbiye Kurulu başkanlığı, İl Millî Eğitim müdürlüğü, Eğitim Enstitüsü müdürlüğü, Eğitim Enstitüsü'nde pedagoji öğretmenliği, müfettişlik ve milletvekilliği gibi görevlerde bulundukları görülmektedir. Bu durum derginin ne kadar resmî ve merkezî bir konumda olduğunu göstermektedir.
Biçimsel olarak benzer bir standartta yayımına devam eden Eğitim Hareketleri genellikle iki forma kadar (otuz-kırk sayfa arası) yayımlanmıştır. Çok fazla olmamakla birlikte konuyla ilgili resimler, portreler ve fotoğraflar da yer almıştır. Az sayıda reklam ve ilan da alınmış, bazı yeni eğitim kitaplarının tanıtımı yapılmıştır. 1968 yılına kadar karma makalelere yer veren dergi bu tarihten sonra belli dosya konuları belirleyerek yayınını sürdürmüştür. Öymen'in 1979'da vefatının ardından derginin son sayısı 1980'de gazeteci Abbas Güçlü tarafından yayımlanmıştır. Eğitim Hareketleri dergisi üzerine yüksek lisans ve makale düzeyinde birçok çalışma yapılmıştır.
Gündüz, Birsen. Hıfzırrahman Raşit Öymen’in Hayatı ve Kişiliği. YLT, Karadeniz Teknik Üniversitesi, 2000.
Öymen, H. Raşit. “Başlarken”. Eğitim Hareketleri Dergisi. 1 (1955), 1-2.
Tuncel, Nilgün. Eğitimci Hıfzırrahman Raşit Öymen ve Eğitim Hareketleri Dergisinin İncelenmesi. YLT, Ankara Üniversitesi, 2006.
Kaynak: https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/egitim-hareketleri
Bilgi paylaştıkça çoğalır. Okuduğunuz için teşekkür ederiz.
Eğitim dergisi.