Bosna-Hersek'in Tuzla sancağındaki Graçanitsa kasabasında doğdu. Babası, Osman Kaptan Medresesi müderrisi ve müdürü Mehmed Tevfik Efendi, annesi Hasibe Hanım'dır. İlk eğitimini fıkıh ve tefsir alanlarında uzman bir âlim olan babasından aldı. Ardından Saraybosna Bozacı Hacı Hasan Efendi İslam Mekteb-i İbtidâîsi'ni bitirdi (1916).

Daha sonra Bendbaşı Rüştiye Mektebi'ne geçti ve 1920 yılında ilahiyat koleji olan Okružna Medresa'dan, 1925'te de İslam Hukuku ve İlahiyat Mektebi'nden mezun oldu. Bu yıllarda hem yazdığı şiirleri hem de Arapça'dan yaptığı çok sayıda edebî metin çevirileri çeşitli mecmualarda yayımlandı. Eğitim öğretim hayatını sadece İslamî ilimlerle sınırlı tutmadı ve Zagreb Üniversitesi'nde Latin Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü (1926) ve Hukuk Fakültesi'ni bitirdi (1930). Aynı senelerde Sorbonne Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde lisans diploması (1929); Şark Dilleri Fakültesi'nin Arap, Türk (1928) ve Fars Dili ve Edebiyatı (1930) bölümlerinden de sertifika aldı. 1931'de Paris Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde Hasan Kâfi de Bosnie, sa vie et ses oeuvres, avec la traduction de son ouvrage Nizâmu'l-Ulemâ başlıklı doktora tezini yazdı. II. Dünya Savaşı'nın akademik hayatı zorlaştırmasının bir neticesi olarak yayıma hazır haldeki tezini matbaada basamadığından ötürü üniversiteden doktor unvanını alamadı. Paris'in birçok yeri gibi tezin içinde bulunduğu binanın da bombalanmasından dolayı doktora çalışması içindeki bütün materyallerle birlikte yok oldu. Paris'ten döndükten sonra iki yıl süreyle Saraybosna'daki Şeriat Lisesi'nde hocalık yaptı. 1934-1941 yılları arasında Üsküp'te bulunan Kral I. Aleksandr'ın Büyük Medresesi'nde görev yaparak Kur'an, hadis, tefsir, Arapça, Sırpça ve İslam tarihi dersleri okuttu. Üsküp kütüphanelerinde Türk-İslam tarihi ve sanatı hakkında araştırmalar yaptı, 1939 yılında Belgrad Üniversitesi'nde Şarkiyat, Sırp-Hırvat dili ve edebiyatı ile Yugoslavya tarihi disiplinlerinde profesörlük unvanı kazanarak görev yapmaya başladı. Bu dönemde dört ay kadar Tunus Zeytûniye Üniversitesi'nde Arap Dili ve Edebiyatı Yüksekokulu'nda uzmanlık düzeyinde özel bir eğitim aldı. Türkiye'nin Belgrad Büyükelçiliği'nde bir müddet tercümanlık ve sekreterlik yaptı. II. Dünya Savaşı'nın son yılında (1945) Türkiye'nin Almanya ile bütün diplomatik ve ekonomik ilişkileri kesilirken bütün elçilik çalışanları Almanya tarafından esir alındı; yaklaşık sekiz ay Almanya'da esir olarak kaldı. Savaşın ardından Türkiye'ye geldi (10 Nisan 1945). Ömrünün sonuna kadar Türkiye'de kalmasına karşın Türk vatandaşı olamadı ve Yugoslavya hükümeti tarafından vatandaşlıktan çıkarıldığı için "haytmatlos" (vatansız) statüsünde yaşadı.

Türkiye'ye geldikten sonra bazı özel şirketlerde çalışarak ve tercümanlık yaparak geçimini sağlamaya çalışırken İstanbul Başbakanlık Arşivi'ndeki araştırmalarını sürdürdü. 6 Mart 1950 tarihinde Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde sözleşmeli profesör olarak işe başladı ve üniversite senatosu hadis alanında profesörlük unvanı verdi. Temel İslam Bilimleri Başkanlığı yaparken kurduğu tefsir ve hadis kürsülerini yönetti. Bir dönem İslam Hukuku ile Türk-İslam Edebiyatı kürsülerini yönetti. 1964 yılında Konya Yüksek İslam Enstitüsü'nde tefsir ve hadis dersleri verdi. 1969 yılında anlaşılamayan sebepler yüzünden Ankara Üniversitesi ile ilişiği kesilirken 1971'de Konya Yüksek İslam Enstitüsü ile olan sözleşmesi de feshedildi. 1973 yılının Nisan ayında Erzurum Atatürk Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi'ne atandı ve vefatına kadar bu fakültede akademisyen olarak çalıştı. Evlenmeden sürdürdüğü hayatı 9 Mart 1977 tarihinde Erzurum'da sona erdi. Vasiyeti doğrultusunda Saraybosna'da doğduğu topraklara defnedildi. Ömrü boyunca topladığı eşsiz kitaplardan oluşan kütüphanesi vasiyeti üzere Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nce satın alındı.

Türkiye yüksek eğitim alanına özellikle ilahiyat eğitimine çok yönlü katkılar verirken yaptığı özgün yayınlar, yetiştirdiği öğrenciler ve verdiği derslerle Türkiye'deki İlahiyat Fakültesi ve İslamî ilimler akademik alanının şekillenmesinde belirleyici bir rol oynadı. Sadece İslamî ilimler uzmanı değildi, aynı zamanda filolog, Türkolog, Balkanolog ve Slavolog idi. Slav dillerini, Türkçe, Farsça ve Arapça'yı, Osmanlıca'yı, Paris'te eğitim aldığından dolayı Fransızca'yı iyi kullanırdı. Osmanlı döneminde Yugoslavya'da yaşamış önemli kişilere dair biyografik çalışmalar yaptı. Yugoslavya'daki mimari yapılara dair incelemeler yapmakla birlikte, Yugoslavya arşivlerinde bulunan Arapça, Farsça ve Türkçe eserlere ilişkin tetkikler yaparak bunların kayıt altına alınmasını sağladı. Türkiye kütüphanelerinde bulunan Bosna-Hersekli âlimlere ait yazma eserlerin envanterini çıkardı.

Türkiye'de yetişmelerine katkıda bulunduğu kimseler arasında Talât Koçyiğit, İsmail Cerrahoğlu, Mehmet Sait Hatiboğlu, Ali Osman Koçkuzu, Süleyman Ateş ve Esat Kılıçer, Osman Cilalı, Şerafettin Gölcük, İhsan Süreyya Sırma, Abdülkadir Şener ve Mahmut Esat Coşan, Hüseyin Küçükkalay, Hulusi Kılıç, Fuat Sezgin gibi isimler sayılabilir.

1956 yılında Türk Tarih Kongresi'ne sunduğu "Osmanlı Devrinde Balkanlar'daki İhtidalarla İlgili Bazı Vesikalar" başlıklı tebliği akademik çevrelerde büyük ilgi gördü. Üsküp İlim Cemiyeti, Viyana Islamischer Kulturbund; Üsküp Sırp-Hırvat Dil ve Edebiyat Cemiyeti, Üsküp Etnoloji Cemiyeti, Bosna-Saray Gayret İslam Kültürel Cemiyeti gibi edebî ve bilimsel cemiyetlere üye idi. Paris'teki "Société Asiatique" ile Londra'daki "Royal Asiatic Society" de üye olduğu kuruluşlardandı. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan İslâm Ansiklopedisi ile Türk Ansiklopedisi'nde çeşitli maddeler yazdı ve çeviriler yaptı.

Bir kısmı ders notlarına dayanan, tefsir ve hadis alanlarında mühim bir boşluğu dolduran kitapları arasında, Islamska Tradicija (Saraybosna 1936, 1982); Bazı Hadis Meseleleri Üzerinde Tetkikler (İstanbul 1959); Kur'ân-ı Kerîm'in Üslûb ve Kırâatı (Ankara 1963); İslâmiyet'te Kadın Öğretimi (Ankara 1981); Tefsir ve Hadis Usûlünün Bazı Meseleleri (İstanbul 1995) sayılabilir.

"Orijentalistika u Jugoslaviji" (Pregled, Saraybosna, Temmuz-Ağustos 1934, s. 407-415) başlıklı makalesinde Yugoslavya'daki oryantalist çalışmaların doğuşunu ve gelişimini incelerken, "Sarı Saltuk'a Ait Bir Fetva" (Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 1/1 [1952], s. 48-58) unvanlı makalesi akademik çevrelerin dikkatini çekmiştir. Yusuf Ziya Yörükân'ın "Sarı Saltuk" makalesine "Bir Fetva Münasebetiyle" başlığıyla yazdığı tenkit yazısına "Bir Tenkidin Tenkidi" (Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 2/2-3 [1953], s. 219-290) makalesiyle verdiği cevap ilmî tenkidin nasıl olması gerektiğinin örneklerindendir. "İslâmiyet'te İlk Nüfus Sayımı" (Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 7/1 [1969], s. 11-20) başta olmak üzere bilimsel makaleleri arasında şunlar sayılabilir: "Ahidlerin Yerine Getirilmesi" (T.C. Diyanet İşleri Reisliği 1960 Yıllığı, Ankara 1960, s. 15-23); "Şemsu'l-E'imme es-Sarahsî'nin Şarhu's-Siyari'l-Kabîr'inin Türkçe Tercümesi ve Mütercim Mehmed Münib Ayintabi'nin Diğer Eserleri" (900. Ölüm Yıldönümü Münasebetiyle Büyük İslâm Hukukçusu Şemsu'l-E'imme es-Serahsi Armağanı, Ankara 1965, s. 27-42); "Hadiste Tercüman" (Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 14/1 [1966], s. 27-52); "Hz. Peygamber Döneminde Kur'ân-ı Kerîm Öğretimi" (Hakses Dergisi, 3 [1967], s. 8-9); "Gazi Husrev Beğ ve Onun Saraybosna'daki Camiine Bir Minare Daha İlâve Edilmesine Dair Bir Vesika" (Necati Lugal Armağanı, Ankara 1968, s. 463-499); "Kur'ân-ı Kerîm'i Taklid Teşebbüsleri" (Diyanet Dergisi, 10/104-105 [1971], s. 7-13); "Çeşitli Dillerde Mevlidler ve Süleyman Çelebi Mevlidinin Tercemeleri" (Atatürk Üniversitesi İslâmî İlimler Fakültesi Dergisi, sy. 1 [1975], s. 17-78).