Eser, Talim ve Terbiye Kurulu'nun farklı tarihlerdeki kararlarıyla Millî Eğitim Bakanlığı tarafından "öğretmen meslek kitapları" olarak basılmıştır. Kılavuzun I ve II. ciltleri, Bakanlık Müsteşarı Reşat Tardu'nun çabasıyla yayımlanmaya başlayan "Öğretmen Kitapları" serisinin 1 ve 2 numaralı eserleridir. Bu iki cildin her biri, 1951'de 3000'er adet basılmıştır. Öğretmen Kitapları Komisyonu Başkanı Fuat Baymur'un teşvikiyle III. cildi hazırlanmış, ancak bakanlık kitabın basımını gecikmeli olarak 1955'te yapmıştır. 1959'da tamamlanan IV. cilt de 1961'de basılabilmiştir. V. cildin müsveddeleri 1964'te bakanlığa teslim edilse de bakanlıkça basılmamış, Hüseyin Hüsnü Tekışık'ın Rehber Yayınevi'nce 1984'te yayımlanmıştır. Eserin son cildi 1963'te tamamlanmış olsa da ancak 2010'da özel bir yayınevinde sınırlı sayıda basılabilmiştir.
Öğrencilerini tek bir ders kitabından ziyade farklı kitaplarla tanıştırma isteği, Mehmet Fuat Gündüzalp'in bu kitapları yazmasına sebep olmuştur (bk. Gündüzalp, Mehmet Fuat). Bunun yanı sıra her kademeden öğretmen ve yöneticiye, öğretmen adayına, velilere yol gösterecek "eğitim ve öğretim bibliyografyası" yazılmasına duyulan ihtiyaç ise diğer bir sebeptir. Kılavuzlardaki kitaplar, dönemin Basma Yazı ve Resimleri Derleme Müdürlüğü'nün çıkardığı Türkiye Bibliyografyası dergisinden faydalanılarak seçilmiştir.
Başlangıçta, ilk iki ciltte de görüleceği üzere kitapların on yıllık dönemi kapsayacak biçimde içeriğinin oluşturulması planlanmış olsa da III, IV ve V. ciltlerde beş yıllık dönemler esas alınmıştır. VI. ciltte dönemselleştirme, 1928 yılı öncesini kapsayacak biçimde ele alınmıştır. Gündüzalp, Tanzimat döneminden itibaren basılmış kitap ve makaleler için ayrı bir cilt yazmayı planlasa da Arap harfleri okuyamayan genç öğretmenlerin eski kitaplara ilgi göstermeyeceği ve bu alfabeyi okuyabilenlerin de kitapları zor bulacakları düşüncesiyle bu planını başlangıçta gerçekleştirmişti. 1962'de UNESCO Türkiye Millî Komisyonu'na bağlı Eğitim Komitesi'nin bir toplantısında Gündüzalp'in Arap harflerle basılmış kitapların da bir kılavuzunun oluşturulması gerektiği ve Millî Eğitim Bakanlığı'nın ilgili dairelerinin bu işe çok ilgisiz göründüğü değerlendirmesi, bu komisyonun başkan vekili Faik Reşit Unat'ın ilgisini çekmiştir (bk. Unat, Faik Reşit). Komitenin başka bir toplantısında böylesi bir kitabın UNESCO tarafından yayımlanması kararlaştırılmıştır. Gündüzalp, hazırlamakta olduğu V. ciltten önce VI. cildin yazımını bitirse de bu cildin basımı Gündüzalp'in ölümünden sonraya kalmıştır.
Kılavuz, eğitbilim, öğretim metotları, öğretim ve eğitim örgütleri (Maarif teşkilatı), öğretim ve eğitim tarihi, çocuk ruh bilimi ve ruh sağlığı hakkında Türk harfleriyle basılmış bütün kitapların açıklamalı, kronolojik bibliyografyasıdır. Kanunlar, tüzükler, yönetmelikler, müfredat programları gibi resmî yayınlar veya bunların bir kısmını bir araya toplayan düstur türü kitaplar ve yirmi sayfadan az olan broşürler, kapsama alınmamıştır. Kılavuz kitaplarda yer alan ve eğitime dair meslek kitabı olarak kabul edilen eserlerin bazıları özet, bazıları ayrıntılı ve açıklamalı, bibliyografik biçimde ele alınmasının yanı sıra tamamı kronolojik biçimde sıralanmış, ayrıca eserler hakkında tanıtma ve değerlendirme yazıları yazılmıştır.
Kılavuzlarda, eserlerin konuları ve özellikleri hakkında bilgiler yer aldığı gibi fihristlerinden, önsözlerinden, sonsözlerinden ve metinlerinden bilgiler de aktarılmıştır. Gündüzalp eserini, kitaplardaki bilgilerin, hangi konu ve sırayla işlendiği, kitapların nasıl bir amaca hizmet ettiği ve öğretmenlerin ne işine yarayacağı sorularına cevap verecek biçimde oluşturmuştur. Kılavuzdaki kitaplar basım tarihi sırasına göre, basım tarihi belli olmayan kitaplar ise tahminî bir sıra ile verilmiştir. Aynı yıl basılan kitaplar ise, kitap adlarının ilk kelimesine göre alfabetik düzenlenmiştir. Birden fazla baskısı yapılan kitapların ilk baskıları dikkate alınmış, diğer baskılarla da karşılaştırması yapılmıştır. İlk baskısı görülemeyen birkaç kitapta, görülebilen en eski baskılar hakkında bilgi verilmiştir. Kılavuzların tarih aralığında yer alması gerekirken çeşitli sebeplerle ilgili cilde dahil olamamış kitaplar, bir sonraki ciltte ek olarak kılavuzların sonunda yer almaktadır. Buna rağmen kılavuzlara giremeyen az sayıda kitap da vardır.
1928-1938 yılları arasını kapsayan I. ciltte, 249 kitabın bibliyografyası vardır. 1939-1948 yıllarını kapsayan II. cilt 213 kitaptan oluşmaktadır. 1949-1953 yıllarını kapsayan III. ciltte tanıtılan kitap sayısı 217'dir. İlk üç ciltte tanıtılan kitap sayısı 679'dur. 1954-1958 yıllarını kapsayan IV. cilt, 227 kitabı ve yirmi iki eğitimcinin biyografisini içermektedir. IV, V ve VI. ciltlerde yer alan biyografiler, mesleğinde en az üç kitabı yayımlanan eğitimcilere aittir. IV. ciltte yirmi iki biyografi vardır. V. cilt, 304 kitap ve on bir biyografiden oluşmaktadır. V. ciltte yer alan on bir eğitimciden sekizinin biyografisi, VI. ciltte de yer almaktadır. 1928 öncesinde basılan pedagoji ve tarihi, öğretim metotları, öğretim ve eğitim teşkilatı ile tarihi, çocuk ve gençlik psikolojisi, ruh sağlığı gibi konular üzerine yazılmış ve tercüme edilmiş kitaplardan oluşan VI. ciltte, II. Meşrutiyet öncesi döneme ilişkin sınırlı sayıda erişilemeyen kitap hariç, 1839'dan 1928'e kadar basılan 257 meslek kitabının tanıtımı ve on bir biyografi yer almıştır. Kitap isimleri, özgün haliyle verilmiş, nakillerde de sadeleştirmeye gidilmemiştir. VI. ciltte on bir biyografiye yer verilmiştir. Ancak bu rakamın çok daha fazla olması söz konusudur.
Gündüzalp'in ülkenin kurtuluşu, hızla gelişen eğitim bilimi düşünce ve uygulamalarından yararlanmakla mümkündür. Bu çerçevede o, telif ve tercüme çok sayıda eser yayımlamıştır. Dönemin eğitim öğretimle ilgili giderek sayısı artan kitapları için "eğitim ve öğretim bibliyografyası"nın varlığına duyduğu ihtiyacı karşılaması, ilk cildi yazdığı 1949'da belirttiği gibi, yirmi bir yıllık bir hazırlık sürecine karşılık gelmektedir. Kılavuz, kendi türünde Türk eğitim tarihinde özgün bir çalışmadır ve bir benzeri daha yoktur. Türk eğitim düşüncesinin gelişim aşamalarını, önceliklerini göstermesi ve eğitimci biyografilerine yer vermesiyle anlamlıdır. Altı ciltlik bu külliyat Türk yayın hayatının gelişim çizgisini de kronolojik olarak betimlemektedir. Külliyatın, Türk eğitiminin düşünsel ve somut mirasının temel kılavuzu niteliğinde olduğu söylenebilir.
Kılavuzlarda yer alan kitaplar, basım tarihlerine göre alfabetik olarak tanıtılmıştır. Kılavuz kitapların altı cildinde yer alan eser adlarından, kitapların indeks bilgisinden yola çıkarak kitap sayısını belirlemek, birkaç defa basılan kitaplardan genişletilen ve ismi değiştirilenlerin ayrı bir kitap olarak sunulması sebebiyle zorluklar taşımaktadır. Ancak Gündüzalp'in farklı ciltlerde verdiği rakamlardan yola çıkarak kılavuzlarda 1467 kitabın yer aldığı söylenebilir. Son üç ciltte kırk dört biyografiye yer verilmiştir. Ancak bunlardan sekizinin önceki ciltlerde de yer aldığı düşünülürse kılavuzlarda toplam otuz altı kısa biyografinin yer aldığı ortaya çıkar.
