Türkiye'de eğitim tarihçiliği II. Meşrutiyet döneminde (1910'dan sonra) başlayan bir disiplindir. Cumhuriyet'in ilk yıllarında eğitim tarihçiliğinin en başta gelen isimleri İhsan Sungu, Halil Fikret Kanad, Aziz Berker, Nevzad Ayas, Hasan Âli Yücel ve Osman Ergin olmuştur. 1960'lara kadar müstakil bir bilim dalı olmayan eğitim tarihçiliği, 1964 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi'nin kurulmasından sonra hem bir ders hem de akademik çalışma alanı haline gelmiştir. 1968 yılında Eğitim Bilimleri Fakültesi'nde öğretim elamanı olarak göreve başladıktan sonra Türk eğitim tarihi alanında önemli çalışmalar yapan akademisyenlerin başında Yahya Akyüz gelmektedir.

Yahya Akyüz 1980'de profesör olduktan sonra meslekî hayatının en önemli kitabı olan Türk Eğitim Tarihi'ni 1982 yılında yayımladı. Türk Eğitim Tarihi başlangıçta bir ders kitabı niteliğinde hazırlanmış, kısa bir süre sonra ciddi ilaveler, tashihler ve şerhlerle alanın temel referans/akademik kaynaklarından biri olmuştur. 2021'e kadar farklı yayınevlerinde otuz dört baskısı yapılan kitabın hemen her baskısında, ilave bilgilerin yer aldığı ve verilerin güncellendiği görülmektedir.

Türk Eğitim Tarihi başlangıçta (1982'de) 302 sayfa iken, son baskısında ekler dahil 580 sayfaya ulaşmıştır. Akyüz öncelikli olarak kitabının önemi üzerine on yedi maddelik bir önsöz kaleme almıştır. Yirmi üç farklı resim ya da arşiv belgesinin verildiği eserde Akyüz'ün kendi fırçasından ve kaleminden eğitim tarihinin özgün kurumlarını konu alan yirmi kadar sulu boya ve karakalem çalışması yer almaktadır. Kitabın sonunda kısa İngilizce özeti vardır. Bunu, ilk ve çok daha uzun/ayrıntılı örneği Faik Reşat Unat'ın 1964 yılında yayımlanan eserinde görülen "Türk Eğitim Tarihi Zaman Çizelgesi" takip etmiştir (Unat, 1964: 129-156). Asya Hun Devleti'nin kuruluşuyla başlayan bu takvim 2021'deki gelişmelere kadar devam etmiştir. Türk Eğitim Tarihi, metin içinde dipnotlarda gerekli referansları vermiş olsa da özellikle araştırmacılara yol göstermesi açısından konuyla ilgili ayrıntılı bir kaynakça da sunmuştur. Kitabın özellikle yurt içi kaynakları büyük oranda kapsadığı söylenebilir. Buna karşın, özellikle son zamanlarda yapılan yabancı dillerdeki kaynaklara daha az yer verilmiştir. Akyüz'ün kitabının bir başka özgün niteliği de "Türk Eğitim Tarihi Terimleri Sözlüğü"ne yer vermesidir. Alfabetik sıralanan ve yaklaşık 1500 kadar maddenin yer aldığı kısımda eğitim tarihinin temel kavramları, konuları, eserleri, araç gereçleri ve ders isimleri gibi birikimleri yer almıştır. Yazar ayrıca bazı öğrenci mektuplarına da yer vermiştir.

Oldukça sade bir dile ve akıcı bir üsluba sahip olan kitap, iki ana kısım (Türkler'in müslüman olmadan önceki zamanları, Türkler'in müslüman olmalarından sonraki zamanı) ve altı temel bölümden oluşmaktadır. Her kısım ve bölüm kendi içinde alt başlıklara ayrılmıştır. Ancak burada dikkat çeken husus, alt konu başlıklarının soru cümlesi olarak yazılmasıdır. Bu tamamıyla didaktik bir kaygıyla tercih edilmiştir. Kitapta tercih edilen dönemlendirme devlet ve hanedan merkezli klasik Türk tarih yazıcılığına paraleldir. Milattan önce 1000'lerden başlatılan Türk tarihi kesintisiz-lineer bir halde bugüne kadar getirilmiştir. Bu yaklaşım, ilerlemeci tarih anlayışına yatkın bir tutumdur. Önsözünde bu kitabın, "yalnızca Türk eğitim tarihi alanında bir ders kitabı değil, Türk milletinin üç binyıllık insan yetiştirme düzenini ve bundaki dönüşümleri eleştirel bir gözle araştırıp değerlendiren, her düzeydeki araştırmacı ve okuyuculara da hitap eden bir fikir eseri" olduğu vurgulanmıştır.

Akyüz Türk Eğitim Tarihi adlı kitabının amacını, "tarihin bilinen en eski dönemlerinden bugüne, Türkler'in benimsediği, geliştirdiği, ürettiği eğitim ve öğretime dair görüşlerin, kavramların, teorik düşüncelerin ve pratiklerin bugünkü eğitim sorunlarının çözülebilmesinde önemli bir yere sahip olduğunu göstermek" şeklinde belirtmiştir. Bunu yaparken, eğitim tarihindeki insan yetiştirme modellerini karşılaştırarak, nasıl bir insan yetiştirilmeli sorusuna cevap arayışı içinde olduğunu ifade etmiştir. Ona göre tarih, dersler çıkarılması gereken bir sahadır. Bugünün eğitim ve öğretim meseleleri ancak tarihe bakılarak anlaşılabilir. Bu görüş ve inancını Türk eğitim tarihinin eğitim fakülteleri programında yer alması sürecinde ısrarla sürdürmüştür. 1998'de Eğitim fakültelerinin yeniden yapılanma sırasında bu ders program dışı kalınca "Türk eğitim tarihi programdan çıkarılmamalı, ondan dersler çıkarılmalı" ikazını farklı platformlarda sözlü ve yazılı tekrarlamıştır. Dolayısıyla bu dersin kurumsallaşmasında onun ciddi katkıları vardır. Tarih ilmine ve yazımına yönelik bu yaklaşım, Akyüz'ün normatif yönünü de göstermektedir. Türk Eğitim Tarihi'nde işlenen konuların Cumhuriyet döneminin tarih yazım anlayışı doğrultusunda ele alındığı söylenebilir. Osmanlı klasik dönemi eğitimine geniş yer ayıran eserde, Tanzimat döneminde modern eğitim kurumları merkeze alınmış, geleneksel eğitim kurumları ve bunların mensupları geri planda tutulmuştur.

Türk Eğitim Tarihi, üç binyıllık Türk eğitim tarihini bir bütünlük içerisinde ele alma iddiasındadır. Eğitim tarihi alanında yaygın ve temel bir kaynak kabul edilen Akyüz'ün bu eseri ve diğer çalışmaları üzerine bugüne kadar kapsamlı bir değerlendirmenin yapılmadığı görülmektedir. Bununla birlikte Yahya Akyüz'ün Eğitim Felsefesi ve Türk Milli Eğitimine Katkıları konulu bir yüksek lisans tezi yapılmıştır.