A

PROJE OKULLARI

Özel program uygulayan eğitim kurumları.

  • PROJE OKULLARI
    • Mehmet GÜNDÜZ
    • Web Sitesi: Türk Maarif Ansiklopedisi
    • Son Güncellenme Tarihi: 18.12.2022
    • Erişim Tarihi: 11.10.2026
    • Web Adresi: https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/proje-okullari
    • ISBN ve DOI Numarası:
    • Bu metni kaynak göstererek kullanabilirsiniz.
    PROJE OKULLARI
PROJE OKULLARI

Özel program uygulayan eğitim kurumları.

  • PROJE OKULLARI
    • Mehmet GÜNDÜZ
    • Web Sitesi: Türk Maarif Ansiklopedisi
    • Son Güncellenme Tarihi: 18.12.2022
    • Erişim Tarihi: 11.10.2026
    • Web Adresi: https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/proje-okullari
    • ISBN ve DOI Numarası:
    • Bu metni kaynak göstererek kullanabilirsiniz.
    PROJE OKULLARI

Proje okulları ülke içinde ve ülke dışında yerli veya yabancı kurum, kuruluş veya diğer ülkelerle iş birliği anlaşmaları çerçevesinde kurulan, ulusal veya uluslararası proje yürüten ve belirli eğitim reformu ile programları uygulayan okullardır. Bu tür okullar hem Osmanlı Devleti hem de Cumhuriyet devrinde var olmuştur. "Özel program ve proje uygulayan eğitim kurumları" tabiri 2014'teki kanun değişikliği ve 2016'daki yönetmelikte yer almıştır. 2 Eylül 2020 tarihinde Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikte "proje uygulayan eğitim kurumları" ibaresi "proje okulları" olarak değiştirilmiştir. 14 Mart 2014 tarihinde yayımlanan 6528 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında Millî Eğitim Bakanlığı'na proje okulu açma imkânı verilmiştir. Fakat "proje okulu" düşüncesini 2011 yılına kadar geriye götürmek mümkündür.

14 Eylül 2011'de Millî Eğitim Bakanlığı merkez teşkilatında bürokrasiyi azaltma yoluna gitmiş ve bu uygulama taşra teşkilatına da yansımıştır. Bu çerçevede okul müdürlerinin belli bir süreliğine atanması ve yöneticilere yönelik hesap verilebilirlik kıstasları uygulanmak istenmiştir. 14 Mart 2014 tarih ve 6528 sayılı kanunla proje okullarına yapılacak yönetici ve öğretmen görevlendirmelerinin bakan tarafından yapılacağı kayıt altına alınmış ve aynı kanunda Millî Eğitim bakanı bu okullarda görevlendirilecek yönetici ve öğretmen atama yetkisinin bir kısmını okul müdürüne vermiştir. Okul yönetiminde yeni bir model olan bu uygulama ile proje okullarında hesap verilebilirliğin en üst düzeye çıkarılması, okul müdürünün kendi ekibini kurmasıyla okulda paylaşılan ortak değerlerin ve bunun sonucunda okul etkililiğinin en üst düzeye çıkarılması hedeflenmiştir.

14 Mart 2014 tarih ve 6528 sayılı kanun kapsamında proje okulları ile ilgili iş ve işlemleri düzenlemek amacıyla Millî Eğitim Bakanlığı 1 Eylül 2016 tarihinde Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliği'ni yürürlüğe koymuştur. Yönetmelikle proje okulu olmak üzere başvuru yapan okul/kurumları değerlendirmek ve belirlemek üzere Proje Okulu Belirleme Komisyonu kurulmuştur. Bu komisyona müsteşar ya da müsteşarın uygun göreceği bir müsteşar yardımcısı başkanlık yapmıştır. İnsan kaynakları genel müdürü, okul/kurumun bağlı bulunduğu ilgili genel müdür ile okul/kurumun bağlı bulunduğu İl Millî Eğitim müdürünün üye olduğu bu komisyona gerekli hallerde uzmanlar da davet edilmiştir.

Millî Eğitim Bakanlığı proje okullarının belirlenmesinde bazı şartlar aramıştır. Proje okulu olacak okulun öncelikle fizikî alt yapısının elverişli olması, yeterli insan kaynağına sahip bulunması, bölgesinde tek okul olmaması ve bu okula devam edemeyecek öğrencilerin devam edebileceği alternatif okul/okulların olması gerekmektedir. Ayrıca proje okulu başvurusu yapılan okulun aynı yerleşim yerinde bulunan diğer okullara göre eğitim öğretim ve sosyal faaliyetler gibi alanlarda daha ön planda olması beklenmektedir. Ulusal veya uluslararası düzeyde bir program veya proje uygulamak, serbest ticaret bölgesi, organize sanayi bölgesi, kamu kurum/kuruluşları, büyük ölçekli işletme veya sivil toplum kuruluşları ile protokol sonucunda eğitim öğretim faaliyetinde bulunmak, uluslararası yetkili kurum ve kuruluşlarca akredite edilmiş olmak, merkezî sınavlarda kendi türünde ilde ilk beşte yer almak veya köklü bir okul olmak proje okulu seçiminde dikkat edilen hususlardır. Proje Okulu Belirleme Komisyonu bu şartlardan en az ikisini taşıyan okullar arasından proje okulu belirlemektedir. Fakat bir okul dezavantajları veya başka bir sebeple beklenen gelişimi sergileyememişse ve okulda geniş çaplı bir gelişim planı uygulanması düşünülüyorsa bu okulun proje okul olmasında iki şart aranmamıştır. Bu şartlardan "sınav başarısı" ve "devlet adamı yetiştirmesi" şartları 6 Temmuz 2018 tarihindeki yönetmelik değişikliğinde kaldırılmıştır. Ayrıca 2018 yılındaki yönetmelikte proje okulu olma şartı ikiden bire indirilmiştir.

Proje okullarında sınıf mevcutları en fazla otuz kişi olup yönetici ve öğretmen atamaları bakan onayı ile yapılmakta, yönetici olarak görevlendirileceklerde genel ve özel şartlar aranmaktadır. Yöneticiler 4+4 şeklinde en fazla sekiz yıl görevlendirilmektedir. Aynı şekilde bu okullarda çalışacak öğretmenlerde de çeşitli şartlar aranmaktadır. Adaylık süresi dahil en az dört yıl öğretmenlik yapan ve zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamlamış öğretmenler çalışmak istedikleri proje okuluna dilekçe ile başvurmaktadırlar. Bu okullarda akademisyenler yönetici veya öğretmen olarak; çalışma izni olan yabancı uyruklu kişiler ise ek ders ücreti karşılığı öğretmen olarak görevlendirilebilmektedir.

Proje okullarında okul yönetimi kendilerine rehberlik yapması için proje danışma kurulu oluşturulabilmektedir. Proje Okulu Belirleme Komisyonu dört yılda bir proje okullarının proje okulu olma niteliklerini taşıyıp taşımadıklarını değerlendirmektedir. Proje okulu olma vasfını kaybeden eğitim kurumları ilgili genel müdürlüğün uygun görüşü ve bakan onayı ile proje okulu kapsamından çıkarılmaktadır.

Türkiye genelinde 2022 yılında sınavla öğrenci olan proje okulu sayısı 2323 iken 2023 yılında bu sayı 2492'ye çıkmıştır. Eğitim süresi genellikle dört yıl olmasına rağmen bazı okullarda hazırlık dahil beş yıl olan bu okullara 2023-2024 eğitim öğretim yılı için 206.414 öğrenci yerleştirildiği belirtilmiştir. Türkiye'deki bütün illerde bulunan proje okulları öğrencilerini sınavla seçerek aldıkları için genel olarak akademik başarılarının daha iyi olduğu söylenebilir.

Kaynakça

Koç, Ahmet. Proje Okullarının Etkili Okul Özellikleri ile Öğretmenlerin Örgütsel Bağlılıkları Açısından İncelenmesi. Dr.T, Yakın Doğu Üniversitesi, 2019.

Resmî Gazete. sy. 28054, 14 Eylül 2011; sy. 28941, 14 Mart 2014; sy. 29818, 1 Eylül 2016; sy. 30470, 6 Temmuz 2018; sy. 31232, 2 Eylül 2020.

Sabah,03 Temmuz 2023.

Kaynak: https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/proje-okullari

Görüş, öneri ve yorumlarınız için tıklayınız.

Bilgi paylaştıkça çoğalır. Okuduğunuz için teşekkür ederiz.

PROJE OKULLARI

Özel program uygulayan eğitim kurumları.

Önizleme